Chuyên gia dữ liệu của CMC: “Ngân hàng nào khai thác dữ liệu của mình hiệu quả hơn sẽ có lợi thế cạnh tranh hơn”

07/07/2018

Ông Huỳnh Ngọc Tấn, Trưởng phòng Dịch vụ Dữ liệu CMC SISG vừa có bài tham luận tại sự kiện Banking Vietnam 2018 với chủ đề “Sử dụng trí tuệ nhân tạo nhằm cá nhân hóa các dịch vụ tài chính”. Người CMC có bài phỏng vấn sâu hơn về chủ đề các giải pháp công nghệ hỗ trợ các đơn vị tài chính – ngân hàng trong nền kinh tế dữ liệu như hiện nay.

Chủ đề của Banking Vietnam 2018 là “Hướng tới phát triển kinh tế số và xây dựng chính phủ điện tử hiện đại và hiệu quả”. Từ góc nhìn của một chuyên gia công nghệ, ông có đánh giá như thế nào về tiến trình chuyển đổi số của chính phủ Việt Nam trong thời gian qua?

- Theo quan sát của tôi từ góc độ một công dân TP.HCM, tôi thấy chính quyền địa phương đã có chủ trương quyết tâm đẩy mạnh các xu hướng chuyển đổi số trong công tác quản lý, ví dụ như việc áp dụng các phần mềm công nghệ để kịp thời giải quyết phản ánh của người dân. Tuy còn một số hạn chế về mặt ngân sách cũng như cách thức phối hợp với các đối tác cung cấp nước ngoài, nhưng đây đã là một tín hiệu đáng mừng. Tôi hi vọng trong những năm tới, nhà nước sẽ có cách để đưa toàn bộ những nền tảng quản lý công nghệ vào một chu trình xuyên suốt và mượt mà hơn.

Ông có thể lấy ví dụ về một “chính phủ điện tử” ở nước ngoài đã vận hành hiệu quả?

- Ở quy mô tầm chính phủ, việc đầu tư chuyển đổi số chỉ là tạo ra nền tảng ban đầu, còn trên nền tảng đó, chính quyền phải tạo ra được các dịch vụ công tốt, phục vụ lợi ích của người dân. Tôi lấy ví dụ một case study chuyển đổi số của nước Mỹ dành cho ngành y tế cách đây khoảng 2 thập kỉ, khi chính phủ Hoa Kỳ quyết định “số hóa” ngành y tế của họ. Họ quán triệt rất rõ “tư duy thiết kế” – một học thuyết từ Đại học Stanford, nghĩa là người thiết kế hệ thống luôn phải đặt cảm nhận của người sử dụng cuối cùng (end user) lên hàng đầu. Đối với ngành y tế, 3 đối tượng “end user” là bác sĩ, y tá và bệnh nhân, vì thế hệ thống công nghệ thông tin đã được thiết kế xoay quanh toàn bộ 3 đối tượng đó. Tôi nghĩ chúng ta cũng có thể học theo bài học đó của nước Mỹ - đặt người công dân lên hàng đầu và thiết kế những trải nghiệm để người dân thấy hiệu quả, từ đó họ mới tin tưởng và ủng hộ trên diện rộng.

anh_1_huynh_ngoc_tan.jpg

Ông Huỳnh Ngọc Tấn tại sự kiện IDG Banking ngày 5/7/2018

Vậy nếu nói riêng về ngành ngân hàng, theo ông quá trình chuyển đổi số có đang diễn ra nhanh và hiệu quả hơn?

- Qua làm việc thực tế và nghiên cứu các mô hình ở nước ngoài, tôi đã nghiên cứu và xây dựng một “bộ khung” chuyển đổi số cho ngành tài chính ngân hàng, trong đó có 3 bước: chuyển đổi số về quy trình (Business processes), sau đó đến chuyển đổi số về các kênh giao tiếp (Channels) và cuối cùng là chuyển đổi số về nền tảng dữ liệu (Data foundation). Xét theo bộ khung này thì ngành ngân hàng Việt Nam đã đáp ứng được chuyển đổi về quy trình, trong đó hầu hết các ngân hàng hàng đầu và ngân hàng nhóm trung đã hoàn thiện hệ thống giao dịch tự động và có hiệu quả.

Bước tiếp theo sẽ là thử thách về kênh tiếp xúc với khách hàng, ví dụ như mobile banking, internet banking... Các ngân hàng ở đây sẽ thường gặp vấn đề về nhân sự quản lý các hệ thống mới, ví dụ như những cán bộ cũ đã làm việc lâu năm. Đó là lí do tại sao rất nhiều công ty FinTech (các công ty start up sử dụng công nghệ trong lĩnh vực tài chính) đã ra đời và xác định đi theo con đường số (digital) ngay từ khi thành lập. Chúng ta cũng thấy những ngân hàng lớn và có tên tuổi không phải đơn vị nào cũng dám khẳng định “chúng tôi có hệ thống kênh giao tiếp tốt nhất”, mà gần như yêu cầu của thời cuộc bắt buộc họ phải chuyển đổi.

Sau khi vượt qua hết các thử thách về quy trình và kênh giao tiếp, các ngân hàng cũng như các đơn vị FinTech sẽ tiếp tục cạnh tranh tại bước khai thác nền tảng dữ liệu (data). Các ngân hàng sẽ khai thác và kinh doanh như thế nào từ nguồn dữ liệu của mình, đây vẫn là bài toán còn để ngỏ.

Tại sao ông lại khẳng định như vậy?

- Khi nền kinh tế số (digital economy) đang có sự dịch chuyển dần sang nền kinh tế dữ liệu (data economy), ngân hàng hoặc đơn vì tài chính nào nào khai thác dữ liệu của mình hiệu quả hơn sẽ có lợi thế cạnh tranh hơn. Nếu như xét về góc độ trải nghiệm người dùng, các ứng dụng banking, UI/UX thì các công ty FinTech đang có lợi hơn ngân hàng, nhưng khi bước vào nền kinh tế dữ liệu thì đây vẫn là cuộc chiến chưa hồi kết, vì các ngân hàng đã kinh doanh, cho vay tài chính từ rất lâu đời và có nguồn dữ liệu khổng lồ để khai thác.

anh_huynh_ngoc_tan_0.jpg

Ông Huỳnh Ngọc Tấn có bài tham luận về ứng dụng AI trong ngành ngân hàng tại Banking Vietnam 2018

Có phải vì vậy mà ông lấy chủ đề bài tham luận của mình tại Banking Vietnam 2018 là “Sử dụng trí tuệ nhân tạo nhằm cá nhân hóa các dịch vụ tài chính”?

- Việc cung cấp các dịch vụ mang tính cá nhân hóa (personalized) cao thực ra không phải là mới, nó đã diễn ra trong ngành ngân hàng từ lâu thông qua các hình thức chấm điểm tín dụng, chấm điểm hành vi khách hàng để nắm được dịch vụ nào phù hợp với đối tượng khách hàng nào. Tuy nhiên khi đặt trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến những thành quả của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 như machine learning (học máy), big data (dữ liệu lớn) và gần đây nhất là AI (trí tuệ nhân tạo) tạo ra sự bùng nổ về dữ liệu, thì chúng ta cũng có rất nhiều chiều để cá thể hóa dữ liệu sản phẩm cho ngành ngân hàng, thay vì chỉ thuần túy dựa vào thông tin lịch sử giao dịch hoặc hồ sơ khách hàng như ngày trước. Ngày xưa chúng ta cung cấp sản phẩm bằng 30 biến số, thì bây giờ có thể cung cấp bằng 300 biến số. Từ đó, ý tưởng sử dụng AI (trí tuệ nhân tạo) để phân loại sản phẩm cho một nhóm khách hàng phù hợp đến mức từng cá nhân một đã được hình thành.

Ông có thể ví dụ cụ thể hơn về cách mà AI có thể cá nhân hóa các dịch vụ tài chính? 

- Đầu tiên chúng ta phải hiểu rõ trí tuệ bổ trợ (AI) là gì. AI được định nghĩa như một ngành của khoa học máy tính liên quan đến việc tự động hóa các hành vi thông minh. Nếu ví AI là một domain lớn thì dưới domain đó sẽ có học máy (machine learning), dưới đó sẽ là học sâu (deep learning). Học máy giống như mình dạy một em bé: dạy cho nó biết nhìn, biết nghe, biết đọc chữ... Khi đứa trẻ lớn lên, nó sẽ học những môn sâu hơn như Toán, Ngoại ngữ và có kiểm soát (supervised learning). Trong ngành ngân hàng cũng vậy, từ những công cụ áp dụng machine learning như tổng đài khách hàng, chatbot..., chúng ta sẽ xây dựng những mô hình tiên đoán phù hợp.

Ví dụ, trong vòng đời của một sản phẩm cho vay, ngân hàng sẽ phân loại khách hàng và xác định được nhóm khách hàng tiềm năng, sau đó biến khách hàng tiềm năng đó thành khách hàng vay. Công cụ phân loại này có thể áp dụng AI để hỗ trợ. Tiếp đến bài toán về việc tiên đoán khách hàng có hào hứng với dịch vụ ngân hàng đưa ra không, có click vào quảng cáo không, thì AI sẽ hỗ trợ được việc thẩm định khách hàng này có tiềm năng trả được hay không? Sau đó khách hàng làm thẻ, nhưng anh ta có thể không dùng tới thẻ đó nữa, thì AI sẽ có các mô hình tiên đoán xem những người như thế nào thì sẽ cầm thẻ rồi không dùng tới... AI cũng hỗ trợ ngân hàng cảnh báo sớm (early warning) về những đối tượng có khả năng trả trễ hạn tín dụng, dựa trên phân tích về tần suất trễ và số lần nợ của khách hàng, cũng như ai có thể đòi nợ được và không... Vậy là trong một vòng đời của sản phẩm tín dụng có rất nhiều điểm mà AI có thể hỗ trợ ngân hàng ra quyết định chính xác hơn dựa vào dữ liệu phân tích của máy, giúp ngân hàng giảm thiểu chi phí, phòng trừ rủi ro.

Vậy CMC SISG có đang phát triển những giải pháp AI này cho khách hàng tài chính tại Việt Nam?

- Khi Big Data (dữ liệu lớn) ra đời, có rất nhiều chiều dữ liệu phát sinh, tại mỗi điểm tiếp xúc với khách hàng đều có thể phát triển theo thời gian thực (real-time). Ví du, một khách hàng cá nhân chỉ cần vừa hoàn thành một giao dịch mua bán điện tử là ngân hàng có thể gửi tin nhắn cảnh báo sắp hết hạn mức tín dụng. Xét cho cùng, bản chất của ngành ngân hàng phải là đơn vị tư vấn tài chính cho khách hàng của mình. Nắm bắt được yêu cầu này của các đơn vị tài chính, CMC SISG đã phát triển bộ giải pháp phân tích tài chính và đánh giá rủi ro có tên “Real-time decision management” (Quản lý ra quyết định theo thời gian thực), giúp các đơn vị trong khối tài chính – ngân hàng có thể đưa ra quyết định theo thời gian thực, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế dữ liệu phát triển như hiện nay. Chúng tôi đã triển khai giải pháp này cho một công ty tài chính tiêu dùng tại TP.HCM, đánh dấu mốc doanh nghiệp tài chính Việt Nam đã bắt đầu chấp nhận rủi ro để bước vào ngành tài chính tiêu dùng và “cuộc chơi” về khai thác dữ liệu này.

Cảm ơn ông và chúc CMC SISG sẽ thành công trong việc phát triển các giải pháp CNTT hiện đại cho ngành tài chính ngân hàng.

Bài: Ngọc Đặng

Ảnh: Vũ Văn Định 

Các tin khác

E.g., 10/23/2018
Tiêu đề Ngày đăng

Tập đoàn Công nghệ CMC mời Tiến sỹ - Chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh chia sẻ tại “Finance Summit 2018”

Sáng 24/8/2018, chuỗi hội thảo toàn ngành Tài chính của Tập đoàn Công nghệ CMC - “Finance Summit” với chủ đề “Transformation accounting to finance” đã chính thức khai mạc tại tầng 17 CMC Tower. Hội thảo mở rộng đầu tiên có chủ đề: “Chiến tranh thương mại và tác động đến nền kinh tế tại Việt Nam” (Global Trade War) với sự góp mặt của Tiến sỹ - Chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh.

24/08/2018

CMC Soft triển khai ERP SAP B1 Hana cho công ty hóa dầu Kuwait Việt Nam

Chiều ngày 3/8/2018 vừa qua, tại tầng 5A tòa nhà BIDV, Số 35 Hàng Vôi, Hoàn Kiếm, Hà Nội đã diễn ra buổi kick off dự án ERP SAP B1 Hana cho Công ty Kuwait.

13/08/2018

CMC Creative Space – “đại bản doanh” của CMC tại TP.HCM chính thức thành hình!

Cuối tháng 12/2017, Tập đoàn Công nghệ CMC đã khởi động dự án CMC Creative Space – tổ hợp văn phòng và trung tâm dữ liệu của CMC tại khu vực phía nam thuộc Quận 7, Thành phố Hồ Chí Minh. Đến nay, dự án đã chính thức thành hình và mang đúng tính chất: công nghệ, sáng tạo và thân thiện với môi trường.

25/07/2018

Tập đoàn CMC mang tới diễn đàn cao cấp Industry 4.0 Summit 2 tham luận và 5 giải pháp Demo

Diễn đàn cấp cao và Triển lãm quốc tế về Công nghiệp thông minh – Industry 4.0 Summit 2018 được phối hợp tổ chức bởi Văn Phòng Chính Phủ, Ngân hàng Nhà nước, Ủy ban Nhân Dân thành phố Hà Nội và 5 Bộ ngành đang diễn ra đến hết ngày 13/7/2018 tại khách sạn JW Marriott số 8 Đỗ Đức Dục, Mễ Trì, Nam Từ Liêm Hà Nội. Tham gia sự kiện, CMC mang tới 2 tham luận và 5 giải pháp.

12/07/2018

Chuyên gia dữ liệu của CMC: “Ngân hàng nào khai thác dữ liệu của mình hiệu quả hơn sẽ có lợi thế cạnh tranh hơn”

Ông Huỳnh Ngọc Tấn, Trưởng phòng Dịch vụ Dữ liệu CMC SISG vừa có bài tham luận tại sự kiện Banking Vietnam 2018 với chủ đề “Sử dụng trí tuệ nhân tạo nhằm cá nhân hóa các dịch vụ tài chính”. Người CMC có bài phỏng vấn sâu hơn về chủ đề các giải pháp công nghệ hỗ trợ các đơn vị tài chính – ngân hàng trong nền kinh tế dữ liệu như hiện nay.

07/07/2018

Trang